كه با قلاب رگهاى روى حدقه و يا ملتحمه « 1 » را بالا كشيد و با قيچى و آلت بريدن قطع كنند در ناخنه است . و اين ناخنه لحم زائديست كه از گوشهء چشم مىرويد و به طرف حدقهء مىرود تا كم‌كم حدقه را گرفته از ديدن باز خواهد ماند و علاجش قطعست بعد از پاك كردن معده و بدن از اخلاط و رطوبات و ريختن چشمرج چشم در چشم . دستور قطع كردن ناخنهء عين . اين گوشت زيادى كه ناخنه‌اش مىگويند اگر با تيغ از روى حدقه يا قرنيه و يا ملتحمه برداشته شود مقدارى از آن باقى مىماند بتمامه بريده نخواهد شد و بهتر علاج و قطع ناخنه اين است كه ميل را از كنار قرنيه در زير پرده و گوشت زائد رد كنند بعد از آنكه با قلّاب پرده را به بالا كشند و از طرف ديگر آن پرده بفشار بيرون كنند و دو سر ميل را گرفته به طرف حدقه بچرخانند و كم‌كم به طرف فوق حدقه بكشند تا پرده و لحم زائد از روى حدقه كنده شود در چنين صورت تمام گوشت زيادى از روى حدقه برداشته خواهد شد و بعد از كنده شدن ناخنه از طرف گوشهء چشم با مقراض قطع كنندش و كمى زيره را بكوبند با قدرى نمك مقدار دو نخود در دهن بگيرند با آب دهن مخلوط شود بعد در توى دستمال بريزند آبش را بچكانند در توى چشم به جهت قطع خون اگر نزف الدّم ظاهر شود . ( بيرون آمدن خونست از عضو ) در ريختن آب چشم اين ريختن آب چشم بيشتر اوقات از كثرت رطوبات بدن اتّفاق مىافتد بخصوص در سنّ شيخوخيّت و پيرى در چنين حال علاجش بعد از پاك كردن بدن از رطوبات با كل اغذيه حارّه مانند عسل و زرده تخم مرغ يا با شير گاو و گل قند آفتابى و غيره و بكشند در چشم چكيده احمر و توتياى روى . در شتره است . و اين شتره تقلّص « 2 » جفن و انقلاب اوست به طرف خارج

--> ( 1 ) سفيدى چشم ( 2 ) كرچ شدن پيلهء چشم